about
contact
 
le tacaíocht ó

Acmhainn Náisiúnta Ealaíne

Power, Albert

click to view fullsize



Albert Power, (1883-1945)

Snoíodóir cloiche agus dealbhóir a shamhlaítear le cuimhneacháin tírghrácha go mór mór. Shnoigh sé a lán dá shaothair i gcloch de chuid na tíre agus déantar iontas de seo.

Rugadh Albert Power i mBaile Átha Cliath agus seodóir agus uaireadóirí a bhí ina athair. Fostaíodh Albert i gceardlann dhealbhóireacha mhuintir Smyth agus d’fhreastail sé ar ranganna oíche san Metropolitan School of Art i mBaile Átha Cliath. Bhí an dealbhóir John Hughes (1865-1941) mar theagascóir aige ach nuair a d’fhág seisean an scoil ealaíne bhí Oliver Sheppard (1864-1941) mar theagascóir aige. Bhí William Orpen (1878-1931) mar theagascóir aige chomh maith.

D’fhostaigh Oliver Sheppard Albert mar chúntóir agus chabhraigh Albert le Sheppard a bhí ag obair ar na cuimhneacháin ar son Inis Chórthaidh agus Loch Garman ag an am. Bhí stiúideo dá chuid féin aige ón mbliain 1912 ar aghaidh.

Iarradh air agus rinne sé a lán bustaí portráide de pholaiteoirí agus de dhaoine liteartha ar nós iad siúd de chuid Tom Kettle, W. B. Yeats, Traolach Mac Suibhne, Airt Ó Gríofa, Micheál Ó Coileáin, Tomás Ó Cléirigh, Cathal Brugha agus Éamonn de Valera. Rinne sé sa bhliain 1933 an busta de Hugh Lane atá san halla fáiltithe nuair a osclaíodh Gailearaí Hugh Lane ar Chearnóg Pharnell. Nochtadh i gCoinnte Clochair Co. Liatroma sa bhliain 1940 an dealbh aolchloiche a shnoigh sé de Sheán Mac Diarmada.

Bhí anmheas go deo ag Albert ar scríbhinní Phádraic Uí Chonaire agus i ngeall ar seo d’iarr coiste áitiúl de chuid Chonradh na Gaeilge air sa bhliain 1929 leacht cuimhneacháin a dhéanamh in onóir Phádraic a fuair bás sa bhliain 1928. Chinn Albert an nós a bhí ann go dtí sin, leacht cuimhneacháin idéalacha nó Nua-Chlasaiceacha a déanamh a bhriseadh. Portráid chruinn a bhí uaidh a chuirfeadh pearsantacht Uí Chonaire in iúl a bhí uaidh. Shnoigh sé dealbh brionglóideach aolchloiche d’Uí Chonaire ina shuí ar bhalla agus é ar tí rud éigin a scríobh. Nocht Eamonn de Valera an cuimhneachán, a thuilleann gean an phobail i gcónaí, i gCearnóg Eyre na Gaillimhe sa bhliain 1935.

Bhí cuimhneachán ar an Viscount Fitzgibbon ar Dhroichead Sáirséil i Luimneach ó bhí an bhliain 1857 ann, cuimhneachán a bhí déanta ag an dealbhóir Patrick McDowell (1799-1870). Ba laoch de chuid na nDílseoirí é Viscount Fitzgibbon a maraíodh ag Cath Balaclava le linn an Chogadh Criméach. Phléasc na hÓglaigh an cuimhneachán sa bhliain 1930 agus cuireadh leacht i gcuimhne ar Éirí Amach 1916 ina áit. D’iarr coiste áitiúil ar Albert cuimhneachán nua a dhearadh. Rinne sé dealbh cré-umha an-bheoga de Thomás Ó Cléirigh ag sméideadh ar Fhorógra 1916 mar chuid de. Tá dhá shaothar seánra óna láimh sa Ghailearaí Náisiúnta, Turnamh Icarus agus Breac an Líonáin.

Catagóir: Beathaisnéisí Éireannacha

© Abhus.com 2005 Gach Ceart ar Cosaint